ISCM World New Music Days 2026 in Boekarest, Roemenië – een verslag

Al sinds 1923 strijkt de International Society for Contemporary Music (ISCM) elk jaar – met enkele schaarse uitzonderingen – neer op een andere plek voor een volstrekt uniek festival. Van 23 tot en met 31 mei 2026 waren tientallen componisten, musici en musicologen uit het wereldwijde netwerk te gast in het Roemeense Boekarest voor ‘Columna Infinita’, een fabelachtige muzikale reis, samengesteld door Dan Dediu en Diana Rotaru.

De ISCM World New Music Days zijn telkens een overweldigende ervaring, zelfs voor de ‘ervaren’ ISCM-delegates: de indrukken van een nieuwe stad, de General Assembly (goed voor zo’n 14 uur vergaderen), tal van nieuwe ontmoetingen, het blij weerzien met vrienden uit heel de wereld en natuurlijk véél concerten. Mijn werk binnen de Executive Committee van de ISCM en mijn rol als Vice-President doen daar nog een schepje (en heel wat vergadertijd) bovenop. Om nog maar te zwijgen van de lichte zenuwachtigheid die komt kijken bij de gedachte dat we (de ISCM Flemish Section en de ISCM Wallonia – Brussels Federation Section) dat festival over enkele jaren naar Brussel hopen te halen!

Tijdens de ISCM World New Music Days is er steevast erg recent werk te horen uit alle uithoeken van de wereld. Dat wijdse panorama wisten de Roemeense festivalorganisatoren te vatten in opvallend knap gecureerde concerten, waarin ze de werken uit de internationale Call for Works virtuoos combineerden met muziek van belangrijke figuren uit de Roemeense nieuwemuziektraditie én werk van Honorary Members van de ISCM. Die verschillende aspecten kwamen schitterend samen in het concert van, bijvoorbeeld, het George Enescu Philharmonic Orchestra o.l.v. Gabriel Bebeşelea (27 mei, Romanium Atheneum). Het orkest opende met de Concertouverture op Roemeense volksliederen van nationale held George Enescu (hij prijkt zelfs op de bankbiljetten!) en natuurlijk mochten ook Bartók en Ligeti (het Romanian Concerto uit 1951) niet ontbreken. Van Dan Dediu hoorden we Levante en solisten uit het orkest speelden korte stukjes van Kurtàg en Xenakis’ heerlijke percussie-solo Rebonds B. Het rake Let me cry van de piepjonge Eli Tausen á Lava, een inzending van de ISCM Faroe Islands Section, vervolledigde het programma. De zaal zat vol, maar je kon een speld horen vallen.

Tijdens het festival verkoos de General Assembly van de ISCM twee nieuwe Honorary Members: Jane O’Leary en Doina Rotaru. Beiden hebben vanzelfsprekend een grote betekenis voor de nieuwe muziek en de ISCM community, maar de verkiezing van Doina Rotaru, grande dame van de Roemeense nieuwe muziek, in haar eigen thuisland, was een uitzonderlijk, bijzonder moment. Het Radio Chamber Orchestra o.l.v. Cristian Mandeal haar vioolconcerto Himere, met Diana Moş als soliste (aan wie het werk ook is opgedragen) op 27 mei in de Radio Hall. Ik bracht een exemplaar van de partituur mee voor de MATRIX-collectie. Daarnaast verzamelde ik ook een stapeltje cd’s en partituren van o.a. Anatol Vieru, Dan Dediu en Stefan Niculescu – samen goed voor ettelijke kilo’s extra bagage.

Het indrukwekkende vioolspel van Diana Moş – die enkele dagen later overigens ook nog een knap recital speelde met een stapel werken uit de Call – bleek bovendien exemplarisch voor het duizelingwekkend hoge niveau van de uitvoerders die we te horen kregen. Ook fluitist Ion Bogdan Ştefănescu maakte indruk, zowel als solist als in ensembleverband, net als klarinettist Emil Vişenescu, pianiste Adriana Maier, en Cătălin Răducanu op piano en cimbalom. Die laatste speelde onder meer Partita Ritardata voor piano en live electronics van onze landgenoot Paul Pankert, een inzending van onze collega’s van Le Forum de la Création Musicale, de ISCM Wallonia – Brussels Federation Section. Uit de Vlaamse inzending kozen de festivalorganisatoren CORO: VERSA EST IN LUCTUM, een tape compositie van George De Decker. Het stuk werd erg goed onthaald en de cd’s die de componist ter beschikking had gesteld, vonden in geen tijd hun weg naar enthousiaste luisteraars. Wie meer wil weten over CORO vindt hier een beknopt artikel.

Tijdens de World New Music Days wordt naar goede gewoonte ook de Young Composer Award uitgereikt aan een componist, jonger dan 35 jaar, wiens werk gespeeld werd tijdens het festival. De driekoppige jury bestond dit jaar uit Jeffrey Stonehouse (Canada), Phoebus Lee (Hongkong) en Irina Hasnaş (Roemenië), en hun keuze viel op de Griekse Myrtó Nizami en haar compositie voor cello solo Gone in No Time. Melissa Portaels wist Myrtó al te strikken voor een kort gesprek. De Young Composer Award omvat een compositieopdracht voor een toekomstig festival en dit jaar waren er niet één maar twee prijsdragers uit vorige jaren aan de beurt. Madli Marje Gildemann Sink (Estland) kreeg de prijs is 2023 voor haar compositie Osmosis (2020) voor pianokwartet en componeerde een nieuw werk voor strijkkwartet. Faux Flora werd op 24 mei gecreëerd door het fabelachtige ARCADIA string quartet. In 2024 ging de Young Composer Award naar Samuel Hvozdík (Slovakije) voor de orgelcompositie Magma (2021), uitgevoerd door Hans Hellsten in Fuglafjarðar Kirkja (video vanaf 21:45). In Boekarest hoorden we op 28 mei de première van zijn Lichtmusik IV voor koor en live electronics, door het MADRIGAL – ‘Marin Constantin’ National Chamber Choir o.l.v. Anna Ungureanu. Ik sprak met beide componisten naar aanleiding van hun compositieopdracht; de interviews verschijnen binnenkort op de website van de ISCM (www.iscm.org).

Tot slot bepaalt ook wat zich buiten de concert- en vergaderzalen afspeelt een belangrijk deel van de kleur van het festival. Een quasi-constante aanwezige was de erfenis van het communistische regime in Roemenië, van het uitzicht op het schrikbarende parlementsgebouw vanuit onze vergaderzaal en de talloze imposante, al dan niet afbrokkelende gevels die het straatbeeld domineren, tot het museum voor hedendaagse kunst, dat zijn bochtige historiek met openheid en creativiteit tegemoet treedt. Ook de opera Revuluţia van Adrian Iorgulescu gunde ons een boeiende blik op de complexiteit van die geschiedenis. Maar ik denk ook en vooral aan de tijd die we doorbrachten in het Mogoşoaia paleis, met zijn prachtige tuin en fascinerende wandtapijten, aan de gastvrijheid en de lokale keuken (probeer zeker de sarmale (koolrolletjes) en de auberginesalade, mocht die gelegenheid zich voordoen!) en aan de vele, vele gesprekken. Als laatste mag het Cişmigiu park niet onvermeld blijven. Gelegen vlakbij de University of Music, waar de General Assembly en een aanzienlijk deel van de concerten plaatsvonden, bood het negentiende-eeuwse park regelmatig wat rust en verkoeling. Meer dan eens liepen we er ’s avonds laat opnieuw heen, want dan zorgden de kikkers er voor onverwachte muziek, die menig componist kon begeesteren.